Yeşil Yol (Green Mile) : Akidevi Süzgeç ve Ebeveyn Uyarısı

       

Yeşil Yol / The Green Mile (1999) Film İncelemesi ve İman-Adalet Süzgeci

Yönetmen: Frank Darabont

Oyuncular: Tom Hanks, Michael Clarke Duncan, David Morse, Bonnie Hunt

Yapım Yılı: 1999 (ABD)

Tür: Dram, Suç, Fantastik

Süre: 189 dk

Konusu

1930'lu yılların Amerika'sında, idam mahkûmlarının yer aldığı "Yeşil Yol" lakaplı cezaevi bloğunda başgardiyan olan Paul Edgecomb, iki küçük kızı öldürmek suçundan idama mahkûm edilen devasa cüsseli John Coffey ile tanışır. Korkutucu dış görünüşünün aksine son derece çocuksu, saf ve duygusal bir ruha sahip olan Coffey'nin, insanlardaki hastalıkları ve acıları kendi bedenine çekerek iyileştirme gibi olağanüstü bir yeteneği olduğu ortaya çıkar. Gardiyanlar zamanla Coffey'nin masumiyetini ve taşıdığı bu durumun sıradanlığını aşan boyutunu fark ettikçe, beşeri adaletin acımasız gerçekliğiyle yüzleşmek zorunda kalırlar.

ÖNEMLİ UYARILAR VE AİLE KILAVUZU

1. Şiddet, Üslup ve Aile Filtresi

• Elektrikli Sandalye ve İdam Sahneleri: Filmde elektrikli sandalye ile infaz sahneleri tüm detaylarıyla ve oldukça sarsıcı biçimde gösterilmektedir. Özellikle kasıtlı olarak ıslatılmayan sünger yüzünden bir mahkûmun acılar içinde can verdiği sahne, son derece grafiksel ve dehşet vericidir.

• Üslup ve Argo: Cezaevi ortamı gereği cinsellik içerikli ağır küfürler, ırkçı söylemler ve psikolojik taciz sahneleri (özellikle Percy karakteri üzerinden) mevcuttur.

• Cinsellik ve Müstehcenlik: Doğrudan grafik çıplaklık olmamakla birlikte; tecavüz ima/anlatımları ve bir mahkûmun ahlaksız davranışlarını barındırmaktadır.  İmdb nin  ebeveyn kılavuzunda  şunlar da  ifade  edilmiştir:    Bir mahkum gardiyanlar tarafından zorla soyulduğunda erkek kalçaları görünür.

  Bir erkek ve bir kadının inleme/sızlanma sesleri duyuluyor. Görüntüde hiçbir şey yok.

  Bir kadın bir gecede kaç kez cinsel ilişkiye girdiğini anlatıyor.

  Bir mahkumun elinde ön kapağında çıplak bir kadının resmi olan bir dergi var.

  Çeşitli sahnelerde erkeklerin (giysili) kasık bölgeleri tutulup yakın çekimle gösteriliyor.
  Spoiler içerir
  Bir gardiyan, gerçek sayfaları kesilerek çizgi roman tarzı pornografik içerik gizlenmiş bir kitap okuyor. İzleyiciler, karakterleri çeşitli cinsel pozisyonlarda görüyor. Bu kesikler, ilk sahneden kısa bir süre sonra birkaç kez daha gösteriliyor.

  Bir karakterden yaşlı bir kadını iyileştirmesi istenir ve karakter iyileştirme yöntemi olarak yatakta kadının yanına eğilip onu tutkuyla öper.

• Hüküm: İçerdiği grafik şiddet, trajik ölüm sahneleri ve ağır cezaevi atmosferi sebebiyle çocuklar ve hassas bünyeler için kesinlikle uygun değildir.

2. İlmî ve Akidevi Çerçeve (Kavramlar ve Kurgu Dengesi)

• Olağanüstü Yetenek, Keramet ve "Mekanik Şifa" İllüzyonu:

  Filmde John Coffey’nin hastalara şifa vermesi, İslam akidesinde salih kullarda görülebilecek "keramet" kavramını çağrıştırsa da; karakterin imani bir altyapısı sunulmamıştır. Daha da önemlisi, filmdeki şifa verme mekanizması (hastalığı/acıyı kendi bedenine çekip ağzından dışarı atması), semavi dinlerin mucize anlayışıyla uyuşmaz. Ne Kur’an-ı Kerim’de ne de Kitab-ı Mukaddes metinlerinde peygamberlerin insanları iyileştirirken hastalığı kendi bünyelerine transfer ettikleri bir yöntem yoktur. Bu durum tamamen senaryonun fantezi/drama boyutudur.

• Hristiyan Teolojisindeki "Kefaret" Alt Metni:

  Karakterin baş harflerinden (John Coffey / J.C. -> Jesus Christ) insanlığın acıları yüzünden tükenişine kadar tüm kurgu, Hristiyanlıktaki "İsa insanlığın günahları ve acıları için kendini feda etti" (Kefaret doktrini) anlayışının bir uyarlamasıdır. Oysa İslam akidesinde kimse bir başkasının günahını veya cezasını yüklenemez (Fâtır Suresi, 18. ayet).

• Beşeri Adaletin Yetersizliği ve Zulüm:

  Film, insanlığın ürettiği yargı sistemlerinin masum bir insanı katledecek kadar kör olabileceğini güçlü bir dille eleştirir. Bu yönüyle izleyiciye, mutlak adaletin ancak ahirette ve Allah’ın huzurunda tecelli edeceğini düşündürtür.

3. Zihinsel İnceleme Soruları

• Masumiyet ve İlahi Adalet: John Coffey'nin masum olduğu halde idam edilmesine engel olamayan gardiyanların yaşadığı vicdan azabı, sizde mutlak adaletin ahirete kaldığı bilincini pekiştirdi mi?

• Şifa ve Kutsallık Algısı: Yapımda resmedilen "hastalığı kendi bedenine emme" kurgusunun, vahiyle bize bildirilen mucize ve keramet anlayışından farklı kurgusal bir drama öğesi olduğunu fark ettiniz mi?

Siz Ne Düşünüyorsunuz?

Bu filmi izlediyseniz, yukarıdaki Zihinsel İnceleme Sorularımıza verdiğiniz yanıtları ve film hakkındaki kendi süzgecinizi yorumlar kısmında bizimle paylaşabilirsiniz. İncelemelerimizin tek bir bakış açısıyla sınırlı kalmaması ve izlemeyen okuyucularımıza daha zengin bir rehberlik sunabilmemiz için katkılarınız çok kıymetlidir.

SON SÖZ VE REHBERLİK TAVSİYESİ

Yeşil Yol (1999), sinema sanatı ve senaryo dokusu açısından son derece güçlü, izleyicide derin duygusal sarsıntılar bırakan bir dram yapıtıdır.

Ancak;

1. İçerdiği sert elektrikli sandalye infaz sahneleri ve ağır psikolojik gerilim,

2. Müstehcenlikten  âri olmayışı,

3. Arka planında barındırdığı Hristiyan teolojisine ait "Mesih/Kefaret" alt metinleri

dikkate alınmalıdır. Yetişkin izleyiciler için beşeri adaletin acziyetini ve vicdan kavramını sorgulatması bakımından ibretlik tarafları bulunsa da; çocukların ve gençlerin zihinsel/duygusal sıhhati açısından kesinlikle uzak tutulması gerekir.

Bizim Buradaki Duruşumuz:

Yukarıda teknik, fikri ve ahlaki sınırlarını çizdiğimiz bu filmi izleyip izlememek tamamen siz okuyucularımızın kendi iradesine ve vicdani takdirine kalmıştır. Ancak sinema dünyasında zamanınızı değerlendirebileceğiniz çok daha nitelikli ve temiz seçenekler bulmanız muhtemeldir.

Diğer taraftan, bir Müslüman için ekseriyetle film izlemek zaten en ideal uğraş veya öncelikli bir zaman dilimi değildir. Asıl gayemiz; vaktimizi ilme, ibadete, ailemize ve bizi hem dünyada hem ahirette hayra taşıyacak amellere ayırmaktır.

Gaybî ve olağanüstü kavramlarda ölçümüz filmlerin ürettiği duygusal atmosfer değil; Kur'an-ı Kerim ve sahih sünnettir.

Editörden Not: Bu filmi uzun zaman önce izlediğim için kurguya ve sembolizme dair bazı detayları yapay zeka (Gemini) yardımıyla teyit ederek bu incelemeyi oluşturdum.

Bu incelemede yanlış olduğunu düşündüğünüz herhangi bir husus varsa lütfen yorum bölümünden gerekli uyarınızı yapınız.

Fragman:

Fragman: